Menu
EUR
De dollarindex uitgelegd: waarom de goudmarkt ernaar kijkt

De dollarindex uitgelegd: waarom de goudmarkt ernaar kijkt

Door: Redactie Goldmine Investment Reacties: 0

In veel goudberichten valt deze week dezelfde term: de dollarindex. Die steeg naar ongeveer 103, het hoogste niveau sinds april 2025, en goud zakte tegelijk onder 4.000 dollar. Wat meet deze index precies, waarom kijkt de goudmarkt ernaar en wat betekent dat voor u als Nederlandse goudkoper?

In het kort
  • De dollarindex (DXY) meet de dollar tegenover zes munten: euro, yen, Brits pond, Canadese dollar, Zweedse kroon en Zwitserse frank.
  • De euro weegt met 57,6 procent verreweg het zwaarst; de index is daardoor grotendeels een spiegel van de euro-dollarkoers.
  • Het startpunt van de index is maart 1973, met een waarde van 100; de samenstelling is één keer gewijzigd, bij de invoering van de euro in 1999.
  • Een sterkere dollar gaat historisch vaak samen met een zwakkere goudprijs in dollars, maar dat verband is niet vast.

Leestijd: ± 6 minuten · Laatst bijgewerkt: 12 november 2026

Wat is de dollarindex?

De Amerikaanse dollarindex, vaak afgekort als DXY of USDX, is een maatstaf voor de waarde van de dollar tegenover een mandje van zes andere valuta. De index wordt beheerd door ICE, de beursorganisatie die ook de bijbehorende termijncontracten aanbiedt. Stijgt de index, dan is de dollar gemiddeld sterker geworden tegenover die zes munten. Daalt de index, dan is de dollar zwakker geworden.

De index heeft maart 1973 als startpunt, met een waarde van 100, kort nadat het systeem van vaste wisselkoersen van Bretton Woods was losgelaten. Een stand van 103 betekent dus dat de dollar gemiddeld ongeveer 3 procent meer waard is tegenover het mandje dan in maart 1973, al zegt dat weinig over de koers tegenover één specifieke munt.

57,6% Gewicht van de euro in de dollarindex, verreweg de grootste munt in het mandje
Bron: samenstelling ICE dollarindex via Cerno Capital

Hoe is de index opgebouwd?

De zes munten hebben elk een vast gewicht. Volgens de gangbare opbouw, die onder meer Cerno Capital weergeeft, is de verdeling als volgt:

  • Euro: 57,6 procent
  • Japanse yen: 13,6 procent
  • Brits pond: 11,9 procent
  • Canadese dollar: 9,1 procent
  • Zweedse kroon: 4,2 procent
  • Zwitserse frank: 3,6 procent

De samenstelling is sinds 1973 maar één keer aangepast: in januari 1999, toen de euro een reeks Europese munten zoals de Duitse mark en de Nederlandse gulden verving. Critici wijzen erop dat de index daardoor de handelsstromen van de jaren zeventig weerspiegelt. Chinese yuan en Mexicaanse peso zitten er bijvoorbeeld niet in, terwijl dat nu grote handelspartners van de VS zijn.

Vooral een euro-dollarbarometer

Door het zware gewicht van de euro beweegt de dollarindex in de praktijk grotendeels mee met de euro-dollarkoers, maar dan in omgekeerde richting. Zakt de euro, dan stijgt de index. Dat is deze week goed te zien: volgens FXStreet zakte de euro woensdag naar het laagste punt in twee weken, rond 1,11 dollar, terwijl de index volgens Reuters donderdag 103,02 bereikte. Ook de yen, die volgens Reuters rond 159,8 per dollar noteerde, droeg bij aan de stijging.

Waarom kijkt de goudmarkt naar de dollarindex?

Goud wordt wereldwijd in dollars geprijsd. Wordt de dollar sterker, dan moet een koper die met euro, yen of een andere munt betaalt meer van zijn eigen geld neerleggen voor dezelfde troy ounce. Dat kan de vraag drukken. Omgekeerd maakt een zwakkere dollar goud voor die kopers goedkoper. Daarom bewegen goud en de dollarindex historisch gezien vaak in tegengestelde richting.

Daarnaast hebben beide vaak dezelfde aanjager: de Amerikaanse rente. Als beleggers rekenen op renteverhogingen door de Federal Reserve, wordt het aantrekkelijker om dollars aan te houden. Dat stuwt de dollar en maakt goud, dat zelf geen rente oplevert, relatief minder aantrekkelijk. Precies dat zagen we deze week, toen een hoger dan verwacht inflatiecijfer de verwachting van een Fed-verhoging in december versterkte. Meer over dat mechanisme leest u in onze uitleg over reële rente en goud.

Geen vaste wetmatigheid

Het verband tussen de dollar en goud is geen natuurwet. Er zijn perioden waarin beide tegelijk stijgen, bijvoorbeeld bij grote onrust, wanneer beleggers zowel naar de dollar als naar goud vluchten. Ook aankopen door centrale banken kunnen de goudprijs steunen, ongeacht wat de dollar doet. Kijk daarom nooit naar de dollarindex alleen. Een overzicht van de belangrijkste krachten achter de goudprijs vindt u in ons artikel over de dollar en de obligatierente.

6 munten Euro, yen, pond, Canadese dollar, Zweedse kroon en Zwitserse frank vormen samen het mandje van de dollarindex
Bron: ICE, index gestart in maart 1973 op 100

Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?

Argumenten voor een hogere goudprijs
  • Als de Fed minder ver verhoogt dan nu verwacht, kan de dollar terugzakken, wat historisch vaak gunstig is voor goud.
  • Mogelijke interventie door Japan rond 160 yen per dollar kan de dollar afremmen.
  • Vraag van centrale banken kan de goudprijs steunen, ook bij een sterke dollar.
Argumenten voor een lagere goudprijs
  • Verwachtingen van meerdere Fed-verhogingen kunnen de dollar verder stuwen.
  • Aanhoudende zwakte van de euro en de yen houdt de dollarindex hoog.
  • Een sterke dollar maakt goud duurder voor kopers buiten de VS, wat de vraag kan drukken.

Dit zijn scenario's, geen voorspellingen.

Wat betekent dit voor u?

Voor een Nederlandse goudkoper werkt de dollarindex in twee richtingen tegelijk. Een sterke dollar drukt vaak de goudprijs in dollars, maar maakt elke dollar ook duurder in euro. Die twee effecten heffen elkaar deels op. Daardoor beweegt de goudprijs in euro per gram vaak rustiger dan de dollarprijs waar het nieuws over gaat.

Een rekenvoorbeeld: bij een goudprijs van ongeveer 3.985 dollar per troy ounce en een euro van 1,11 tot 1,12 dollar kost een gram goud ongeveer 114 tot 115 euro. Zakt goud in dollars, maar zakt de euro tegelijk, dan blijft de prijs in euro dus relatief stabiel. Kijk daarom vooral naar de prijs in euro op onze goudprijspagina als u wilt weten wat uw goud waard is. Bent u net begonnen, dan helpt onze gids voor beginners u op weg.

Conclusie

De dollarindex is een handige thermometer voor de kracht van de dollar, maar vooral een spiegel van de euro-dollarkoers. Voor de goudmarkt is hij belangrijk omdat goud in dollars wordt geprijsd en omdat dollar en goud vaak op dezelfde rentesignalen reageren. Voor wie in euro rekent, dempt de wisselkoers een deel van de dollarbewegingen. Gebruik de index dus als één van de signalen, niet als het hele verhaal.

Veelgestelde vragen

Waarom zit de Chinese yuan niet in de dollarindex?

De samenstelling stamt uit 1973 en is alleen in 1999 aangepast voor de euro. De yuan is nooit toegevoegd, ook al is China nu een grote handelspartner van de VS.

Betekent een hoge dollarindex altijd een lage goudprijs?

Nee. Historisch bewegen ze vaak tegengesteld, maar er zijn perioden waarin beide stijgen, bijvoorbeeld bij grote onrust of sterke aankopen door centrale banken.

Waar let ik als Nederlandse goudbezitter het best op?

Op de goudprijs in euro per gram. Daarin zitten zowel de goudprijs in dollars als de wisselkoers verwerkt.

Geraadpleegde bronnen

Meer over goud bij Goldmine Investment

Lees ook hoe u goudnieuws zelf interpreteert en volg de koers op onze goudprijspagina. Wilt u fysiek goud aanhouden, bekijk dan onze goudbaren of de populaire Krugerrand.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.

Kies uw taal
Kies uw valuta
€

Mijn account

Wachtwoord vergeten?

Recent toegevoegd

0
Vergelijk
Start vergelijking

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Dit artikel is toegevoegd aan uw winkel wagen!