Goudvraag wereldwijd: Turkije koopt door, India en China haperen
De wereldwijde goudvraag bereikte in 2025 een historisch record: voor het eerst ging er in één jaar meer dan 5.000 ton om. Maar wie in 2026 over de wereldkaart van de fysieke vraag kijkt, ziet geen eenduidig beeld. Turkse kopers verdringen zich bij de Grote Bazaar in Istanbul, Indiase juweliers kampen met de grootste verhoging van de importheffing ooit en Chinese consumenten kijken de kat uit de boom, terwijl de Chinese centrale bank juist doorkoopt. Wat zegt deze verdeelde fysieke vraag over de goudprijs?
- 2025 was een recordjaar: totale goudvraag van 5.002,3 ton, voor het eerst boven de 5.000 ton; waarde $555 miljard (+45%).
- Eerste kwartaal 2026: vraag naar baren en munten +42% tot 473,6 ton, het op één na hoogste kwartaal ooit.
- Turkije: recordkwartaal met 26,1 ton baren en munten (+29%) en een run op de Grote Bazaar.
- India: importheffing van 6% naar 15% drukt de vraag; de World Gold Council rekent op 50 tot 60 ton minder in 2026.
- China: de consument aarzelt (SGE-opnames -36% in mei), maar de centrale bank kocht in juni 15 ton bij.
Recordjaar 2025: voor het eerst meer dan 5.000 ton
Volgens de Gold Demand Trends van de World Gold Council (WGC) kwam de totale goudvraag in 2025 uit op 5.002,3 ton, de eerste keer boven de grens van 5.000 ton. In geld uitgedrukt ging het om $555 miljard, 45 procent meer dan een jaar eerder. De investeringsvraag was de grote aanjager: 2.175,3 ton (+84%), waarvan goud-ETF's 801,2 ton aantrokken en baren en munten 1.374,1 ton (+16%, het hoogste niveau in twaalf jaar). De sieradenvraag daalde juist met 18 procent in volume tot 1.542,3 ton, niet vreemd bij een gemiddelde goudprijs van $3.431 per troy ounce (+44%), maar bereikte in waarde een record van $172 miljard. De technologiesector nam 322,8 ton af, de mijnproductie brak met 3.672,3 ton eveneens een record.
Eerste kwartaal 2026: fysieke honger blijft, papieren vraag valt stil
Dat momentum liep door in het eerste kwartaal van 2026: een totale vraag van 1.230,9 ton (+2% op jaarbasis), goed voor een recordwaarde van $193 miljard (+74%). De vraag naar baren en munten explodeerde tot 473,6 ton (+42%), het op één na hoogste kwartaal ooit gemeten; alleen al baren waren goed voor 397,7 ton (+50%). Goud-ETF's trokken daarentegen slechts 62,0 ton aan, 73 procent minder dan een jaar eerder, en de sieradenvraag zakte 23 procent in volume (tot 335,0 ton), al steeg de waarde met 31 procent. De gemiddelde LBMA-prijs bereikte een kwartaalrecord van $4.872,9 per ounce. Ter context: goud piekte eind januari op ruim $5.500 per ounce, zakte eind juni kort onder de $4.000 en handelt inmiddels weer rond $4.100 à $4.200.
Turkije: run op de Grote Bazaar
Nergens is de fysieke goudhonger zichtbaarder dan in Turkije. Turkse kopers namen in het eerste kwartaal 26,1 ton baren en munten af, 29 procent meer dan een jaar eerder en het hoogste volume in zeven kwartalen; in waarde een record van $4,5 miljard. Turkse media beschrijven een run op de Grote Bazaar in Istanbul. De cijfers passen bij een diepgewortelde traditie: Turkse huishoudens bezitten goud ter waarde van bijna de helft van de $1,57 biljoen grote economie.
Goud is in Turkije spaarpot én cadeau bij bruiloften, geboortes en feestdagen, denk aan ziynet-munten zoals de çeyrek altın en aan massief gouden armbanden (bilezik). Die traditie leeft ook onder de Turkse gemeenschap in Nederland. Goldmine Investment voert het grootste assortiment Turkse gouden munten van Nederland: bekijk onze Ziynet-munten en gouden beleggingsarmbanden. Opvallend contrast: de Turkse centrale bank was in hetzelfde kwartaal juist netto verkoper van circa 70 ton.
India: grootste heffingsverhoging ooit drukt de vraag
India, jarenlang goed voor grofweg 800 ton goudvraag per jaar, beweegt de andere kant op. Begin april verhoogde de regering de importheffing op goud van 6 naar 15 procent, de grootste verhoging ooit, om de dalende roepie te ondersteunen. Het effect was direct zichtbaar: de binnenlandse goudprijs zakte tot zo'n $150 per ounce ónder de internationale importprijs, een recordkorting die wijst op zwakke vraag. De World Gold Council verwacht dat de Indiase goudvraag in 2026 daardoor met 50 tot 60 ton krimpt, circa 10 procent. Een lichtpuntje: Indiase goud-ETF's trokken in juni juist $388 miljoen vers geld aan.
China: de consument aarzelt, de centrale bank koopt door
Ook in China hapert de consumentenvraag. De fysieke opnames van de Shanghai Gold Exchange bedroegen in mei 64 ton, 36 procent minder dan een jaar eerder en de zwakste meimaand sinds 2010. Chinese goud-ETF's zagen in dezelfde maand voor het eerst in acht maanden geld wegstromen (-$1,2 miljard). Maar de People's Bank of China trekt zich daar niets van aan: de centrale bank kocht in juni voor de twintigste maand op rij goud bij, 15 ton, de grootste maandaankoop sinds 2023, tot zo'n 2.346 ton (kanttekening: de PBoC rapporteert deze cijfers zelf). Analisten zien er de-dollarisering in.
Europa en de VS: ETF-stromen wisselen per maand
In het Westen loopt de vraag vooral via beursgenoteerde goudfondsen, en die stromen zijn wispelturig. Over de eerste jaarhelft van 2026 kwam er wereldwijd per saldo $8 miljard (+18 ton) bij, maar in juni alleen al stroomde er $8,9 miljard (74 ton) uit, in alle regio's. Noord-Amerika noteerde met -$7,7 miljard de zwakste eerste jaarhelft sinds 2013, Europa hield met +$3,2 miljard de plus vast en Azië beleefde met +$12 miljard de sterkste eerste jaarhelft ooit, al was de Aziatische juni-uitstroom van $2,3 miljard meteen ook de slechtste maand ooit. Wereldwijd bezitten goud-ETF's nu 4.047 ton.
Wat zegt de fysieke vraag over de prijsvorming?
De rode draad: het zwaartepunt van de goudmarkt schuift naar het oosten. Volgens het Mid-Year Outlook van de WGC kwam de belangrijkste prijssteun in de eerste jaarhelft juist tijdens Aziatische handelssessies tot stand. Fysieke kopers in Turkije en Azië en centrale banken vormen de structurele bodem onder de markt; de WGC hanteert als vuistregel dat elke 20 à 30 ton centrale-bankaankopen boven de structurele trend van zo'n 600 ton per jaar ongeveer 1 procent extra goudprijs oplevert. De korte termijn wordt gedomineerd door ETF-stromen en futures: de juni-uitstroom viel niet toevallig samen met de dip onder $4.000. Houd fysieke vraag (traag, structureel) en beleggingsstromen (snel, wispelturig) dus uit elkaar, meer daarover in onze uitleg over de invloed van dollar en rente op goud.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
De fysieke vraag is één factor naast rente, dollar en beleggersstromen. Dit zijn scenario's, geen voorspellingen.
- De vraag naar baren en munten is met +42% historisch sterk en vormt een bodem onder de markt.
- Centrale banken kochten in het eerste kwartaal 243,7 ton (+3%); een record van 45% wil de goudreserves binnen twaalf maanden verder vergroten (WGC-enquête).
- Azië noteerde de sterkste ETF-instroom ooit in een eerste jaarhelft en de PBoC "koopt de dip".
- Het bull-scenario van de WGC gaat uit van +5 à +20% in de tweede jaarhelft bij verdere economische of geopolitieke verslechtering.
- De Indiase importheffing kan de vraag uit India, jarenlang goed voor zo'n 800 ton per jaar, met 50 tot 60 ton drukken.
- De Chinese consumentenvraag is de zwakste sinds 2010 (meimaand); de sieradenvraag daalde wereldwijd 23% in volume.
- In juni stroomde er wereldwijd $8,9 miljard uit goud-ETF's, in alle regio's tegelijk.
- Het bear-scenario van de WGC rekent op -5 à -15%; als technische steun wordt circa $3.860 genoemd.
Wat betekent dit voor u?
Voor de Nederlandse goudkoper zijn drie lessen relevant:
- Structureel fundament, geen korte-termijngarantie. Ondanks recordvraag staat goud dit jaar circa 7 procent lager. Sterke fysieke vraag zegt iets over de lange termijn, niet over volgende week.
- Kijk naar de prijs in euro. Goud kost momenteel ongeveer €3.609 per troy ounce, ofwel circa €116 per gram (stand 12 juli; zie onze actuele goudprijs), fors minder dan de piek van €4.561 begin maart. Gespreid inkopen maakt u minder afhankelijk van het instapmoment.
- De Turkse traditie werkt ook hier. Met ziynet-munten (zoals de çeyrek) en beleggingsarmbanden koopt u fysiek goud in kleine, verhandelbare coupures, precies zoals miljoenen Turkse huishoudens al generaties doen.
Conclusie
De wereldwijde goudvraag draait op recordtoeren, maar het beeld per land verschilt sterk: Turkije koopt als nooit tevoren, India wordt geremd door beleid, en in China compenseert de centrale bank de aarzelende consument. Per saldo verschuift de prijsvorming naar Azië, terwijl westerse ETF-stromen de schommelingen op korte termijn bepalen. Voor de goudprijs betekent dat: een stevig fysiek fundament, maar geen rechte lijn omhoog.
Geraadpleegde bronnen
- World Gold Council, Gold Demand Trends Full Year 2025 (29 januari 2026)
- World Gold Council, Gold Demand Trends Q1 2026 (29 april 2026)
- World Gold Council, Gold ETF Flows juni 2026 (8 juli 2026)
- World Gold Council, India gold market update: import tightening (22 mei 2026)
- CNBC, India hikes bullion import duties to arrest rupee slide (13 mei 2026)
- Invezz, India gold discounts hit record high after import duty hike (15 mei 2026)
- World Gold Council, China gold market update (12 juni 2026)
- Kitco News, China's central bank buys the dip, adds 15 tonnes in June (7 juli 2026)
- Daily Sabah, Türkiye's gold demand hits record high value in Q1 (29 april 2026)
- Hürriyet Daily News, Turkish consumers rush to buy gold at Istanbul's Grand Bazaar
- World Gold Council, Gold Mid-Year Outlook 2026 (1 juli 2026)
- Exchange-rates.org, goudprijs in euro, Nederland 2026 (t/m 3 juni)
Van çeyrek tot volledige lira: bekijk het grootste assortiment Ziynet-munten van Nederland, onze gouden beleggingsarmbanden (bilezik) en goudbaren, of volg de actuele goudprijs.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
