IEA ziet eerste olieoverschot sinds Iran-oorlog, diesel blijft krap
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) ziet de eerste tekenen van herstel op de oliemarkt. Voor het eerst sinds het begin van de oorlog met Iran is het wereldwijde olieaanbod groter dan de vraag. Tegelijk blijft diesel volgens het IEA schaars, en juist dat is van belang voor de inflatie en daarmee voor goud.
- Het IEA verwacht een olieoverschot in het vierde kwartaal van 2026 en een groter overschot in 2027.
- De waargenomen olievoorraden stegen in oktober met 52 miljoen vaten, omdat de export uit de Golf sneller herstelde dan de vraag.
- De olievraag daalt dit jaar volgens het IEA met 2,7 miljoen vaten per dag naar 102,3 miljoen vaten per dag.
- Diesel in Europa kost bijna 180 dollar per vat, 77 procent meer dan voor de oorlog.
- Lagere olieprijzen kunnen de inflatiedruk verlichten, maar de krapte bij diesel houdt die druk deels in stand.
Wat het IEA meldt
In zijn maandelijkse oliemarktrapport van 13 november schrijft het IEA dat er voorzichtige tekenen van herstel zijn. Het wereldwijde aanbod overtreft de vraag voor het eerst sinds het uitbreken van de oorlog met Iran. Het agentschap verwacht een overschot in het vierde kwartaal van dit jaar en een groter overschot in 2027.
De waargenomen olievoorraden stegen in oktober met 52 miljoen vaten. Volgens het IEA komt dat doordat de export uit de Golfregio sneller herstelt dan de vraag; de stijging zat vooral in olie die onderweg was op zee. De voorraden op land daalden juist verder en staan op het laagste niveau sinds ten minste 2016. Sinds het begin van de oorlog zijn de voorraden in totaal met 462 miljoen vaten geslonken.
De Golf komt terug, maar niet volledig
De olie-export uit de Golfregio, Oman niet meegerekend, kwam in oktober uit op 18,4 miljoen vaten per dag. Dat is nog altijd 26 procent minder dan voor de oorlog. De export van geraffineerde producten en lpg uit de regio ligt volgens het IEA nog op ongeveer de helft van het vooroorlogse niveau. De achtergrond van de verstoringen rond de Straat van Hormuz leest u in ons artikel over de olieprijs en de Straat van Hormuz.

Vraag krimpt dit jaar, herstelt in 2027
Aan de vraagkant ziet het IEA een flinke daling. De wereldwijde olievraag krimpt dit jaar met 2,7 miljoen vaten per dag tot 102,3 miljoen vaten per dag. Dat is 90.000 vaten per dag lager dan het agentschap vorige maand nog verwachtte. Voor 2027 rekent het IEA op een herstel van ongeveer 2 miljoen vaten per dag, waarvan bijna 80 procent komt van grondstoffen voor de petrochemische industrie.
De olieprijs lag al lager. Op 9 november sloot Brent op 92,57 dollar per vat, na een daling van bijna 6 procent op hoop van een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran, zoals wij beschreven in ons artikel over de dalende olieprijs. Daarna liep de prijs weer wat op; volgens Invezz noteerde Brent vrijdag net onder 96 dollar.
Diesel blijft de grote zorg
Het IEA noemt de krapte bij olieproducten, vooral diesel, de belangrijkste zorg. Diesel in Europa kost volgens het rapport bijna 180 dollar per vat, 77 procent meer dan voor de oorlog. Daarnaast zorgen aanvallen op Russische energie-infrastructuur ervoor dat Rusland minder diesel naar de wereldmarkt kan exporteren.
Diesel is belangrijk voor de economie omdat vrachtvervoer, landbouw en industrie ervan afhankelijk zijn. Hoge dieselprijzen werken daardoor door in de prijzen van veel producten, ook als ruwe olie goedkoper wordt. Het IEA noemt aanvallen op de scheepvaart bovendien een belangrijk risico voor het herstel.

De route van olie naar goud
Olie raakt goud vooral via inflatie en rente. Duurdere energie duwt de inflatie omhoog. Dat maakt het voor centrale banken lastiger om de rente te verlagen, en in de Verenigde Staten houdt de markt inmiddels sterk rekening met een renteverhoging in december. Een hogere rente maakt goud, dat zelf geen rente oplevert, relatief minder aantrekkelijk. Hoe die bescherming tegen inflatie op langere termijn werkt, leest u in ons artikel over inflatie en goud.
Een olieoverschot kan die keten de andere kant op laten werken: minder inflatiedruk, minder reden voor renteverhogingen en daarmee minder tegenwind voor goud. Tegelijk kan minder spanning rond Iran ook de vraag naar goud als veilige haven verminderen. Welk effect de overhand krijgt, is niet op voorhand te zeggen.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
- Een olieoverschot kan de inflatieverwachtingen verlagen en daarmee de druk op de Fed om de rente verder te verhogen.
- Als de rente minder hard stijgt, wordt het aanhouden van goud relatief minder kostbaar.
- Het IEA noemt aanvallen op de scheepvaart een belangrijk risico; een nieuwe escalatie kan de vraag naar veilige havens vergroten.
- De krapte bij diesel houdt de inflatie mogelijk hoger, wat de Fed richting een renteverhoging in december kan blijven duwen.
- Minder spanning rond Iran kan de vraag naar goud als veilige haven verminderen.
- Een hoge Amerikaanse rente blijft voorlopig een belangrijke tegenwind voor goud.
Dit zijn scenario's, geen voorspellingen. De goudprijs kan door onverwacht nieuws snel van richting veranderen.
Wat betekent dit voor u?
Voor Nederlandse huishoudens is diesel vooral merkbaar aan de pomp en indirect in de prijzen van vervoerde goederen. Voor wie goud bezit of overweegt te kopen, is het olierapport vooral een signaal over de inflatie. Als de energieprijzen verder dalen, kan de inflatiedruk afnemen, maar zolang diesel duur blijft, gaat dat langzaam.
De goudprijs reageert op veel factoren tegelijk: rente, dollar, inflatie en geopolitiek. Bij een goudprijs rond 3.890 dollar en een wisselkoers van ongeveer 1,11 tot 1,12 dollar per euro kost een gram goud ongeveer 112 tot 113 euro, een eigen berekening. De actuele koers ziet u op onze goudprijspagina. Wilt u leren hoe u dit soort berichten zelf kunt duiden, lees dan ons artikel over goudnieuws interpreteren.
Conclusie
Het IEA ziet de oliemarkt voor het eerst sinds de oorlog met Iran in balans komen, met een overschot dit kwartaal en een groter overschot volgend jaar. De voorraden op land zijn echter nog erg laag en diesel blijft duur.
Voor goud is vooral belangrijk wat dit doet met de inflatie en de rente. Een ontspanning op de oliemarkt kan op termijn tegenwind wegnemen, maar de krappe dieselmarkt en de mogelijke renteverhoging in december blijven voorlopig bepalend.
Geraadpleegde bronnen
- IEA: Oil Market Report, November 2026 (13 november 2026)
- BNN Bloomberg: World oil market is returning to surplus as Gulf exports recover, IEA says (13 november 2026)
- Benzinga: IEA sees first oil surplus since Iran war as Gulf supply rebounds (13 november 2026)
- IndexBox: IEA November 2026 Report, Oil Demand Down 2.7 Million bpd in 2026 (november 2026)
- Energy News Beat: Oil Swings Back to Surplus, Diesel Doesn't (november 2026)
- Invezz: Brent holds near $96 as IEA sees first surplus since Iran war (13 november 2026)
Volg de koers op onze goudprijspagina en lees hoe de uitspraken van Trump over Iran de olieprijs bewogen. Wilt u zelf fysiek edelmetaal aanhouden, bekijk dan onze goudbaren of ons zilveraanbod.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.