Verwachte inflatie versus het CPI-cijfer: wat telt voor goud?
Vrijdag publiceerden de Verenigde Staten op één dag twee verschillende inflatiesignalen: het officieel gemeten CPI-cijfer over augustus en de door consumenten verwachte inflatie, gemeten door de Universiteit van Michigan. Beide cijfers bewegen de goudprijs, maar via een net iets ander mechanisme. Dit artikel legt het verschil uit.
- Het CPI-cijfer meet de daadwerkelijk gerealiseerde prijsstijging in een mandje goederen en diensten.
- De Michigan-enquête meet hoeveel inflatie consumenten voor de komende periode verwachten, los van wat er al is gebeurd.
- In juli kwam de Amerikaanse CPI-inflatie uit op 3,4 procent op jaarbasis; in augustus verwachtten consumenten voor het komende jaar 4,3 procent inflatie.
- De Fed kijkt naar beide cijfers, omdat verwachte inflatie via lonen en prijszetting kan doorwerken in de werkelijke inflatie van morgen.
- Voor goud telt vooral wat beide cijfers betekenen voor de kans op een renteverhoging, niet het cijfer op zich.
Twee cijfers, twee verschillende vragen
Het CPI-cijfer, de Consumer Price Index, meet wat er daadwerkelijk is gebeurd: hoeveel duurder een vastgesteld mandje goederen en diensten in de afgelopen maand en het afgelopen jaar is geworden. In juli steeg de Amerikaanse CPI met 0,1 procent op maandbasis en 3,4 procent op jaarbasis; de kerninflatie, zonder voedsel en energie, kwam uit op 2,5 procent op jaarbasis. Vrijdag 11 september publiceert het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics om 14.30 uur Nederlandse tijd het cijfer over augustus, met een marktverwachting van opnieuw ongeveer 3,4 procent.
De Michigan-enquête van de Universiteit van Michigan meet iets anders: wat consumenten zelf verwachten dat de inflatie de komende periode gaat doen. Dat is geen meting van wat er is gebeurd, maar een peiling van vertrouwen en verwachting, gebaseerd op een steekproef van huishoudens. In de definitieve meting van augustus stegen de verwachtingen voor het komende jaar naar 4,3 procent, tegen 4,2 procent een maand eerder, terwijl de langetermijnverwachting voor de derde maand op rij op 3,3 procent bleef staan.
Waarom de Fed naar beide cijfers kijkt
Voor het rentebeleid van de Fed zijn beide metingen relevant, maar om een andere reden. Het CPI-cijfer laat zien hoe hardnekkig de inflatie feitelijk is en of eerder beleid werkt. De verwachte inflatie is daarnaast belangrijk omdat verwachtingen zichzelf deels kunnen waarmaken: verwachten werknemers en bedrijven hogere prijzen, dan vragen werknemers eerder hogere lonen en verhogen bedrijven eerder hun prijzen, wat de werkelijke inflatie van morgen kan aanwakkeren. Loskomende inflatieverwachtingen gelden daarom als een waarschuwingssignaal waar centrale bankiers gevoelig voor zijn, ook wanneer het actuele CPI-cijfer nog meevalt.
Dat verklaart mede waarom Fed-voorzitter Kevin Warsh eind augustus benadrukte dat de centrale bank nog "werk te doen heeft": niet alleen het laatste CPI-cijfer, maar ook de stijgende inflatieverwachtingen van consumenten speelden daarin mee. Hoe die bredere renteafweging voor goud werkt, beschreven wij eerder in onze uitleg over de reële rente.
De route naar de goudprijs
Voor de goudmarkt tellen beide cijfers uiteindelijk via dezelfde route: de kans op een Fed-renteverhoging. Een hoger dan verwacht CPI-cijfer of oplopende inflatieverwachtingen kunnen die kans vergroten, wat goud, dat geen rente uitkeert, doorgaans onder druk zet. Vallen beide cijfers juist mee, dan kan dat de renteverhogingskans laten zakken en ruimte geven voor herstel. Deze week zagen we dat mechanisme al werken via het producentenprijscijfer, dat de renteverhogingskans van ongeveer 61 naar 70 procent duwde en zowel goud als zilver onder druk zette.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
- Meevallende CPI- en Michigan-cijfers kunnen de renteverhogingskans laten dalen.
- Stabiliserende langetermijnverwachtingen, zoals de 3,3 procent van de afgelopen drie maanden, kunnen de Fed meer ruimte geven om af te wachten.
- Goud geldt historisch als bescherming tegen aanhoudende koopkrachterosie, zoals wij eerder beschreven.
- Verder oplopende inflatieverwachtingen kunnen de Fed juist aanzetten tot een renteverhoging.
- Een hoger dan verwacht CPI-cijfer kan de rentemarkt direct laten schrikken.
- Een feitelijke renteverhoging op 16 september zou de opportuniteitskosten van goud aanhouden verder verhogen.
Dit zijn scenario's, geen voorspellingen. Hoe de cijfers van vandaag precies uitpakken en hoe de Fed daarop reageert, laat zich niet met zekerheid voorspellen.
Wat betekent dit voor u?
Voor Nederlandse spaarders en goudbezitters is het vooral nuttig om de twee cijfers uit elkaar te houden wanneer u financieel nieuws leest. Een op zichzelf meevallend CPI-cijfer kan toch tot een goudreactie leiden als de inflatieverwachtingen van consumenten juist oplopen, en omgekeerd. Wie de goudmarkt wil volgen, doet er goed aan niet alleen naar het CPI-cijfer te kijken, maar ook naar wat de markt daaruit afleidt voor het rentebeleid. Zie ook onze bredere uitleg over het interpreteren van goudnieuws.
Conclusie
Het CPI-cijfer en de Michigan-inflatieverwachtingen meten twee verschillende dingen: het een de feitelijk gerealiseerde prijsstijging, het ander wat consumenten voor de toekomst verwachten. Voor de goudprijs tellen ze uiteindelijk via dezelfde route, de renteverwachting, en juist die combinatie maakt dagen zoals vandaag, met beide cijfers vlak voor een Fed-vergadering, extra gevoelig voor koersuitslagen.
Veelgestelde vragen
Is de Michigan-enquête even betrouwbaar als het CPI-cijfer?
Het zijn twee verschillende soorten metingen. Het CPI-cijfer is een statistische meting van daadwerkelijke prijzen, de Michigan-enquête is een peiling van verwachtingen onder een steekproef huishoudens. Beide kennen een eigen foutmarge en worden door beleidsmakers als aanvullend gezien, niet als vervangend voor elkaar.
Waarom reageert de goudprijs soms sterker op verwachtingen dan op harde cijfers?
Financiële markten proberen vooruit te kijken. Verwachtingen over toekomstige inflatie en rente bepalen vaak eerder de koers dan cijfers die achteraf bevestigen wat al werd gedacht.
Wanneer volgt het volgende Fed-besluit?
De Fed vergadert op 15 en 16 september 2026. De markt prijst op dit moment een kans van ongeveer 70 procent op een renteverhoging op die vergadering.
Geraadpleegde bronnen
- U.S. Bureau of Labor Statistics, Consumer Price Index News Release, juli 2026-cijfers
- Federal Reserve Bank of St. Louis (FRED), University of Michigan: Inflation Expectation (MICH)
- Advisor Perspectives, Consumer Sentiment Falls in August (28 augustus 2026)
- Mining.com, Gold price drops as Warsh warns Fed still has "work to do" on inflation
Volg de actuele goudprijs rond de Fed-vergadering van 15 en 16 september. Wilt u meer weten over beleggen in goud, lees dan onze gids beleggen in goud voor beginners. Achtergrond over inflatie en goud vindt u in ons artikel over inflatie en bescherming.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
