VS en Iran wisselen aanvallen uit: eerste escalatie in een maand
De Verenigde Staten en Iran hebben dit weekend voor het eerst in ruim een maand weer aanvallen over en weer uitgevoerd. Amerikaanse strijdkrachten troffen raketlanceerders op het Iraanse eiland Larak bij de Straat van Hormuz, waarna Iran raketten en drones afvuurde op twee Amerikaanse bases in Jordanië. De olieprijs steeg maandag met ruim 1,5 procent, terwijl goud opvallend genoeg niet profiteerde.
- De VS troffen zondag 30 augustus twee raketlanceerders op Larak. Volgens een Amerikaanse functionaris bereidde de Revolutionaire Garde raketten met zeemijnen voor, bedoeld voor de Straat van Hormuz.
- Iran reageerde met de operatie Bestraffing van de agressor tegen de bases King Hussein en Al Azraq in Jordanië; Jordanië onderschepte acht raketten, er zijn geen gewonden gemeld.
- Het is de eerste directe confrontatie sinds eind juli. De oorlog tussen de VS, Israël en Iran begon eind februari en is inmiddels de zevende maand ingegaan.
- Brent-olie steeg 1,7 procent naar 89,62 dollar per vat, WTI 1,6 procent naar 84,69 dollar. Door de Straat van Hormuz gaat normaal circa een vijfde van de wereldwijde olie.
- Goud zakte ondanks de spanningen naar het laagste niveau in bijna twee weken: beleggers kiezen nu vooral voor de dollar als veilige haven.
Wat is er gebeurd?
Zondag voerden Amerikaanse strijdkrachten een aanval uit op het Iraanse eiland Larak, dat strategisch ligt aan de ingang van de Straat van Hormuz. Doelwit waren twee raketlanceerders. Volgens een Amerikaanse functionaris, geciteerd door Investing.com, was waargenomen dat eenheden van de Revolutionaire Garde zich klaarmaakten om raketten met zeemijnen af te vuren in de zeestraat. Het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) sprak tegen dat het om een daad van agressie ging en stelde dat de aanval bedoeld was om het leggen van mijnen te voorkomen.
Iran liet het er niet bij zitten. Dezelfde dag nog lanceerde de Revolutionaire Garde raketten en drones op de bases King Hussein en Al Azraq in Jordanië, waar Amerikaanse militairen gestationeerd zijn. De operatie kreeg de naam Bestraffing van de agressor. Jordanië meldde maandag bij het aanbreken van de dag acht raketten te hebben onderschept. Op geen van beide bases zijn gewonden gemeld, al claimde het Iraanse persbureau Fars zonder cijfers dat er doden en gewonden zouden zijn gevallen. De Garde verklaarde dat agressie en misdaden de wanhoop van de vijand niet zullen oplossen.
Eerste escalatie sinds eind juli
De uitwisseling van aanvallen is de eerste directe confrontatie tussen beide landen sinds eind juli. Al Jazeera spreekt van de eerste grote opflakkering in ruim een maand. De oorlog, die eind februari begon met gezamenlijke Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, is daarmee de zevende maand ingegaan. Van een formeel staakt-het-vuren of lopende onderhandelingen wordt in de berichtgeving niet gesproken.
De Straat van Hormuz blijft het brandpunt. Washington stelt dat de zeestraat onder Amerikaanse militaire bescherming open is en dat er dagelijks miljoenen vaten olie doorheen gaan. Teheran houdt vol dat de straat gesloten is. In de praktijk is het scheepvaartverkeer volgens recente cijfers teruggevallen tot een handvol doorvaarten per dag, door aanhoudende aanvallen op schepen en de dreiging van mijnen. Normaal gesproken passeert ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieaanvoer deze route.
De olieprijs veert op
De oliemarkt reageerde direct. De novembercontracten voor Brent stegen maandag 1,7 procent naar 89,62 dollar per vat, WTI won 1,6 procent en noteerde 84,69 dollar. Daarmee is een deel van het weekverlies van vorige week weer goedgemaakt. Toen daalde de olieprijs juist ruim 5 procent. Lees daarover ons artikel over de daling van de olieprijs ondanks de Iran-spanningen.
Twee ontwikkelingen kunnen de olieprijs de komende weken blijven beïnvloeden. Minister van Financiën Scott Bessent gaf te kennen dat nieuwe secundaire sancties tegen Iran waarschijnlijk wekelijks worden aangekondigd. En president Trump kondigde aan de strategische oliereserve van de VS te willen aanvullen met Venezolaanse olie, op basis van een nieuwe overeenkomst. Extra sancties beperken het aanbod, terwijl het aanvullen van reserves de vraag vergroot; beide werken in beginsel prijsopdrijvend.
Waarom profiteert goud hier niet van?
Wie verwacht dat goud bij oorlogsdreiging automatisch stijgt, kwam dit weekend bedrogen uit. De goudprijs zakte maandag in de Aziatische handel naar circa 4.445 dollar per troy ounce, het laagste niveau in bijna twee weken, en herstelde later licht tot rond 4.465 dollar. Dat lijkt tegenstrijdig, maar er zit een duidelijke economische keten achter.
Duurdere olie werkt door in de inflatie. Precies op het moment dat Fed-voorzitter Kevin Warsh op Jackson Hole verklaarde dat de inflatie niet betekenisvol afkoelt en dat de centrale bank nog werk te doen heeft, maakt duurdere energie een renteverhoging waarschijnlijker. Handelaren prijzen inmiddels een kans van circa 60 procent in op een verhoging in september. Hogere rentes maken goud, dat geen rente oplevert, minder aantrekkelijk, en de dollar wordt in zo'n klimaat de voorkeursveilige haven. De dollar bereikte na de toespraak het hoogste niveau in twee weken.
Dit patroon zagen we eerder in dit conflict. In ons artikel over de veilige-havenparadox beschreven we al dat goud in de eerste maanden van de oorlog niet vanzelfsprekend steeg. Alleen wanneer de escalatie zo groot wordt dat beleggers vrezen voor de economische groei zelf, en de rente daardoor eerder omlaag dan omhoog moet, verschuift de balans doorgaans in het voordeel van goud. Meer achtergrond over de relatie tussen olie, Hormuz en goud vindt u in dit eerdere artikel.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
- Verdere escalatie rond Hormuz kan het scheepvaartverkeer nog verder beperken en de vrees voor een economische schok vergroten; historisch gezien profiteert goud dan wel als veilige haven.
- Als olie-gedreven inflatie samengaat met afzwakkende groei, kan een stagflatiescenario ontstaan waarin goud het in het verleden goed deed.
- Wekelijkse nieuwe sancties houden de onzekerheid op de energiemarkt hoog, wat de vraag naar bescherming kan voeden.
- Duurdere olie versterkt op korte termijn vooral het inflatieargument van de Fed, waardoor een renteverhoging dichterbij komt.
- De dollar fungeert in dit conflict als eerste veilige haven; een sterkere dollar drukt de goudprijs voor kopers buiten de VS.
- Als de escalatie beperkt blijft tot incidenten, zoals in de afgelopen maand, ebt de risico-opslag in de olie- en goudprijs snel weer weg.
Dit zijn scenario's, geen voorspellingen. De uitkomst hangt sterk af van de vraag of het bij dit incident blijft of dat het conflict opnieuw oplaait.
Wat betekent dit voor u?
Voor de Nederlandse goudbezitter is de belangrijkste les dat geopolitieke spanning niet automatisch een hogere goudprijs oplevert. Bij een spotprijs rond 4.465 dollar en een eurokoers van ongeveer 1,16 dollar komt goud uit op circa 124 euro per gram, iets lager dan vorige week. Tegelijk heeft goud zich over de langere termijn wel bewezen als bescherming in periodes van oorlog en oplopende energieprijzen, zoals de rally van de afgelopen twaalf maanden laat zien.
Duurdere olie raakt u bovendien direct in de portemonnee, aan de pomp en via hogere energie- en transportkosten. Wie fysiek goud aanhoudt als onderdeel van een breder vermogen, doet dat historisch gezien juist om dit soort onzekere periodes te overbruggen. Kortetermijnbewegingen zeggen daar weinig over. De actuele koers vindt u op onze goudprijspagina.
Conclusie
De aanvallen op Larak en de Iraanse tegenaanval in Jordanië maken duidelijk dat de rust rond de Straat van Hormuz broos is. De olieprijs reageert direct, de goudprijs voorlopig niet. Zolang duurdere olie vooral de kans op een Amerikaanse renteverhoging vergroot, blijft de dollar de eerste veilige haven en goud onder druk.
Dat beeld kan snel kantelen als de escalatie doorzet en beleggers de economische groei in gevaar zien komen. Voor wie goud aanhoudt, blijft het advies om naar de langere termijn te kijken en niet op incidenten te handelen.
Geraadpleegde bronnen
- Al Jazeera: US strikes Iran's Larak Island in first attack in weeks (30 augustus 2026)
- Investing.com: Oil prices climb after US strikes Iranian launchers on Larak Island (31 augustus 2026)
- FXStreet: Gold extends losses as hawkish Fed bets rise amid US-Iran tensions (31 augustus 2026)
Lees hoe goud zich gedraagt in tijden van oorlog en olieschokken in ons artikel over recessie, stagflatie en goud. Overweegt u fysiek goud als buffer? Bekijk ons aanbod goudbaren en Krugerrand-munten, of lees de gids over goud veilig opslaan.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
