Karaat uitgelegd: het verschil tussen 14, 18, 22 en 24 karaat goud

Wie zich voor het eerst in goud verdiept, komt overal hetzelfde begrip tegen: karaat. Een goudbaar is 24 karaat, een Krugerrand 22 karaat en een trouwring vaak 14 of 18 karaat. Maar wat betekent dat getal precies, en waarom is niet al het goud gewoon puur? In deze gids leest u hoe karaat en goudgehalte werken, welke gehalten u tegenkomt bij beleggingsgoud en sieraden, en hoe u het gehalte van een voorwerp zelf herkent aan het stempel.

Wat betekent karaat?

Karaat is een maat voor de zuiverheid van goud. Het systeem verdeelt een legering in 24 gelijke delen en telt hoeveel van die delen uit puur goud bestaan. Bij 24 karaat zijn alle 24 delen goud: het voorwerp is dan vrijwel volledig puur. Bij 18 karaat bestaan 18 van de 24 delen uit goud, oftewel 75 procent, en zijn de overige 6 delen andere metalen zoals koper, zilver of palladium. Bij 14 karaat is dat 14 van de 24 delen, afgerond 58,5 procent goud.

De vakwereld gebruikt naast karaat een tweede notatie: het gehalte in duizendste delen, ook wel fineness genoemd. Volgens de World Gold Council horen daarbij vaste waarden: 999 of 999,9 voor puur goud, 916 voor 22 karaat, 750 voor 18 karaat, 585 voor 14 karaat en 375 voor 9 karaat. Die duizendsten komt u letterlijk tegen als stempel in goud: een ring met het cijfer 750 is dus een 18 karaats ring, en op een moderne goudbaar staat vrijwel altijd 999,9.

Let op het verschil met karaat bij edelstenen: bij een diamant is karaat een gewichtsmaat (0,2 gram per karaat), bij goud gaat het uitsluitend over zuiverheid. De twee begrippen hebben dezelfde naam maar betekenen iets totaal anders.

Van 24 tot 9 karaat: de gehalten op een rij

De onderstaande tabel zet de meest voorkomende gehalten naast elkaar, met de toepassing waarin u ze in de praktijk het vaakst tegenkomt.

Hoe hoger het karaat, hoe dieper en warmer de goudkleur. Puur goud heeft een intense, bijna oranjegele gloed. Naarmate er meer andere metalen in de legering zitten, wordt de kleur bleker of verandert die zelfs volledig: witgoud ontstaat door goud te legeren met witte metalen zoals palladium, roségoud dankt zijn tint aan een flink aandeel koper.

Waarom is niet al het goud 24 karaat?

Puur goud is een zacht metaal. Voor een goudbaar die beschermd in een sealverpakking ligt is dat geen enkel probleem, maar voor een ring die dagelijks wordt gedragen wel: puur goud krast en vervormt snel. Juweliers mengen goud daarom met hardere metalen. Zo ontstaat een legering die sterker is, beter bestand tegen slijtage en bovendien in verschillende kleuren te maken is.

Bij sieraden is een lager karaat dus een bewuste, praktische keuze. Bij beleggingsgoud ligt dat anders: daar draait alles om het goudgehalte zelf, en is 24 karaat of een vast, wereldwijd erkend gehalte de norm. Dat verklaart waarom een goudbaar van een LBMA-geaccrediteerde producent standaard een zuiverheid van 999,9 heeft. In onze gids over LBMA en Good Delivery leest u hoe die kwaliteitsstandaard precies werkt.

Karaat bij beleggingsgoud: 24 of 22 karaat

Bij beleggingsmunten bestaan twee tradities naast elkaar. Moderne munten zoals de Canadese Maple Leaf worden geslagen in vrijwel puur goud: sinds 1982 heeft de Maple Leaf een gehalte van 999,9. De Zuid-Afrikaanse Krugerrand, sinds 1970 in massaproductie en volgens de LBMA een van de meest verhandelde beleggingsmunten ter wereld, kiest juist voor 22 karaat. Aan het goud is koper toegevoegd, wat de munt zijn kenmerkende roodachtige gloed geeft en hem een stuk steviger maakt.

Belangrijk om te weten: een 22 karaats Krugerrand van 1 troy ounce bevat gewoon een volle troy ounce fijngoud, ruim 31,1 gram. De munt weegt in totaal simpelweg iets meer dan een ounce, omdat het koper bovenop het goud komt. Een 22 karaats beleggingsmunt bevat dus niet minder goud dan het opgegeven gewicht; de waarde volgt het fijngoudgewicht en de actuele goudprijs.

Ook Turks goud rekent traditioneel in 22 karaat. De ziynet munten van het Turkse staatsmunthuis, zoals de bekende ceyrek, hebben een gehalte van 916. Een ceyrek weegt 1,754 gram en bevat 1,607 gram fijngoud. Meer daarover leest u in onze gids over de ceyrek altin. Historische Europese munten zitten daar net onder: het Nederlandse gouden tientje is geslagen in een gehalte van 900, oftewel 21,6 karaat, en bevat bij een brutogewicht van 6,72 gram precies 6,048 gram fijngoud. In het artikel over de waarde van het gouden tientje rekenen wij dat verder voor u uit.

Keurtekens: het wettelijke bewijs van het gehalte

In Nederland is het goudgehalte wettelijk geregeld in de Waarborgwet. Gouden voorwerpen met een gewicht vanaf 1 gram die in Nederland worden verkocht, moeten volgens de Federatie Goud en Zilver zijn voorzien van een keurteken van een onafhankelijk waarborgkantoor. Nederland kent er twee: WaarborgHolland in Gouda en Edelmetaal Waarborg Nederland in Joure. Het keurteken garandeert dat het voorwerp het gestempelde gehalte aan goud ook werkelijk bevat.

Het laagste gehalte dat in Nederland als goud verkocht mag worden is 585, oftewel 14 karaat. Voorwerpen met een lager gehalte mogen hier niet als gouden voorwerp op de markt worden gebracht. Op sieraden vindt u het gehalteteken meestal aan de binnenzijde van een ring of bij de sluiting van een ketting of armband, vaak samen met een meesterteken van de maker.

Zo herkent u het karaat van uw eigen goud

Wilt u weten hoeveel karaat een sieraad of munt is, kijk dan eerst naar de stempels. Een getal als 585, 750, 916 of 999,9 vertelt u direct het gehalte. Bij oudere of buitenlandse stukken kan het stempel gesleten of afwijkend zijn; ook bestaan er helaas voorwerpen met een stempel dat niet klopt. Zekerheid geeft alleen een professionele meting. Een gevestigde handelaar test goud met een XRF-analyse: een röntgenmeting die het exacte gehalte bepaalt zonder het voorwerp te beschadigen.

Voor beleggingsgoud geldt een eenvoudige vuistregel. Kies producten met een wereldwijd erkend gehalte van een bekende producent of een gerenommeerd munthuis: baren van 999,9 met certificaat, of gangbare beleggingsmunten zoals de Krugerrand, de Maple Leaf en de ziynet serie. Zulke producten zijn overal ter wereld direct herkenbaar en daardoor eenvoudig te verhandelen. Bent u nieuw in edelmetaal, lees dan ook onze gids beleggen in goud voor beginners en het overzicht van veelgemaakte fouten bij goud kopen.

Veelgestelde vragen

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. De genoemde gehalten, specificaties en wettelijke eisen zijn gebaseerd op openbare bronnen van medio 2026 en kunnen wijzigen. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.