ETF-vraag naar goud en zilver herstelt, maar sentiment blijft achter
Beleggers keren via beursgenoteerde fondsen voorzichtig terug naar goud en zilver. Volgens edelmetaalhuis Heraeus zijn de wereldwijde goud-ETF-posities sinds het dieptepunt van juli met 2,7 miljoen ounce gegroeid en de zilver-ETF-posities met 20,4 miljoen ounce. Toch loopt het beleggerssentiment nog duidelijk achter op de prijs: de verkoop van baren en munten daalde in het tweede kwartaal met 36 procent en speculanten houden veel minder goudcontracten aan dan in januari.
- Goud-ETF's: van 96,2 miljoen ounce op 20 juli naar 98,9 miljoen ounce, precies het niveau van begin dit jaar; de piek lag eind februari op 100,9 miljoen ounce.
- Zilver-ETF's: van 780,8 miljoen ounce op 14 juli naar 801,2 miljoen ounce, maar nog altijd 62,4 miljoen ounce (7,2 procent) onder het niveau van 1 januari.
- Sentiment blijft mager: 36 procent minder baren- en muntenverkoop in het tweede kwartaal en netto speculatieve goudposities van 15 miljoen ounce tegen 25 miljoen in januari.
- Centrale banken kochten in het eerste halfjaar 345 ton goud en blijven daarmee de stabiele koper op de achtergrond.
Wat Heraeus meet en waarom dat telt
Beursgenoteerde edelmetaalfondsen, kortweg ETF's, kopen fysiek goud of zilver en geven daar aandelen op uit. Groeien de posities, dan komt er daadwerkelijk metaal in de kluizen bij; krimpen ze, dan wordt er verkocht. Daarmee zijn ETF-stromen een van de zuiverste graadmeters voor de belangstelling van westerse beleggers. Heraeus, een van de grootste edelmetaalverwerkers ter wereld, publiceert wekelijks een marktrapport waarin die stromen worden afgezet tegen andere vraagcijfers. Het rapport van deze week, samengevat door Kitco, laat een opvallend beeld zien: het geld komt terug, maar het vertrouwen nog niet volledig.
Goud-ETF's: terug op het niveau van januari
De goud-ETF-posities bereikten op 20 juli een dieptepunt van 96,2 miljoen ounce. Sindsdien zijn ze met 2,7 miljoen ounce (2,8 procent) gegroeid tot 98,9 miljoen ounce. Dat is precies het niveau waarmee 2026 begon. De jaarpiek van 100,9 miljoen ounce eind februari is nog niet in zicht, en over het eerste halfjaar noteerden goud-ETF's per saldo een uitstroom van 45 ton.
De timing van het herstel is niet toevallig. De goudprijs zette in januari een record neer van 5.595 dollar per troy ounce, zakte daarna in een correctie van 29 procent naar circa 4.010 dollar in juli, en herstelde vervolgens tot 4.600 dollar op 27 augustus. Heraeus noemt de correctie de diepste en langste sinds 2022. Pas toen de prijs weer in beweging kwam, keerden de ETF-kopers terug. Beleggers lopen dus achter de prijs aan in plaats van ervoor uit. Op het moment van het rapport noteerde goud rond 4.425 dollar, na de daling van vorige week.
Zilver-ETF's: herstel, maar een groot gat
Bij zilver is het herstel in absolute aantallen groter, maar de achterstand ook. De zilver-ETF-posities zakten van 863,6 miljoen ounce op 1 januari naar 780,8 miljoen ounce op 14 juli, een uitstroom van ruim 80 miljoen ounce. Sindsdien kwam er 20,4 miljoen ounce (2,6 procent) bij, tot 801,2 miljoen ounce. Dat laat nog een gat van 62,4 miljoen ounce, ofwel 7,2 procent, ten opzichte van de jaarstart.
De zilverprijs steeg intussen van 58,75 dollar op het dieptepunt in juli naar ruim 68 dollar op 27 augustus, een plus van 16 procent. Heraeus wijst op een dubbele top rond 67,47 dollar als technische weerstand; het metaal noteerde bij publicatie rond 66,30 dollar. Dat de prijs 16 procent steeg terwijl de ETF-posities slechts 2,6 procent groeiden, zegt iets over de aard van de rally: de brede beleggersgroep die via ETF's instapt, heeft daar maar beperkt aan bijgedragen.
Waarom het sentiment achterblijft
Heraeus zet drie indicatoren naast elkaar die samen een voorzichtig plaatje geven. Ten eerste daalde de wereldwijde verkoop van baren en munten in het tweede kwartaal met 36 procent ten opzichte van het eerste kwartaal, al ging het nog altijd om 307 ton. Ten tweede hielden niet-commerciële partijen op de termijnmarkt, vooral hedgefondsen, netto 15 miljoen ounce aan goudcontracten aan, tegen 25 miljoen ounce in januari. Speculatief kapitaal is dus grotendeels weggebleven. Ten derde is de ETF-instroom van de afgelopen zes weken bescheiden vergeleken met de prijsbeweging.
Daartegenover staan de centrale banken, die in het eerste halfjaar 345 ton goud kochten. Deze groep koopt om strategische redenen en reageert nauwelijks op kortetermijnkoersen. In combinatie met een Amerikaanse staatsschuld van 40 biljoen dollar en een PCE-inflatie van 3,7 procent in juli vormt dat volgens het rapport de structurele onderbouw onder de markt, ook nu Fed-voorzitter Warsh de rentemarkt naar een mogelijke verhoging heeft gestuurd.
Dat het sentiment achterblijft bij een prijsherstel is op zichzelf niet vreemd: veel beleggers willen eerst bevestiging zien dat de correctie voorbij is. Of de instroom doorzet, hangt vooral af van de rente: zolang de Fed een verhoging overweegt, blijft de drempel voor westerse beleggers hoger dan voor centrale banken.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
- ETF-posities staan nog 2 miljoen ounce onder de jaarpiek en speculatieve posities op 60 procent van het januariniveau: er is ruimte voor extra instroom als het vertrouwen terugkeert.
- Centrale banken blijven met 345 ton in een halfjaar een stabiele bodem onder de vraag leggen, los van het beleggerssentiment.
- Bij zilver ligt de ETF-achterstand op 62,4 miljoen ounce; een inhaalslag zou de prijs bij een krap fysiek aanbod flink kunnen bewegen.
- De instroom volgt de prijs; als goud verder terugvalt, kan de recente ETF-vraag net zo snel weer omslaan in uitstroom.
- Een Fed-renteverhoging in september maakt rentedragende alternatieven aantrekkelijker en remt juist de ETF-belegger.
- De daling van 36 procent in de baren- en muntenverkoop laat zien dat particulieren na de prijsstijging terughoudender zijn geworden.
Wat betekent dit voor u?
Voor Nederlandse particulieren zijn ETF-stromen vooral een thermometer. Dat de posities weer groeien, betekent dat de brede beleggersgroep de correctie van de eerste jaarhelft niet als het einde van de goudmarkt heeft gezien. Dat het herstel bescheiden is, betekent tegelijk dat de markt niet oververhit is: de euforie van januari, toen goud boven 5.500 dollar noteerde, is verdwenen. Bij een goudprijs van circa 4.450 dollar en een wisselkoers van rond 1,16 dollar per euro komt dat neer op ongeveer 122 tot 123 euro per gram. Wie fysiek goud koopt, doet dat dus in een markt waarin het speculatieve kapitaal grotendeels aan de zijlijn staat en de structurele kopers, de centrale banken, doorgaan. Dat is geen garantie voor stijgende prijzen, maar wel een ander uitgangspunt dan bij de top van januari.
Conclusie
De ETF-cijfers van Heraeus vertellen twee verhalen tegelijk. Het geld stroomt weer richting goud en zilver, wat het prijsherstel van de zomer onderbouwt. Maar de omvang van die instroom, de gedaalde baren- en muntenverkoop en de kleine speculatieve posities laten zien dat het vertrouwen nog broos is. Voor de goudprijs betekent dat een markt met ruimte naar boven als het sentiment draait, maar ook een markt die gevoelig blijft voor tegenvallers rond de rente. De komende Fed-vergadering van 15 en 16 september wordt daarmee ook voor de ETF-stromen een belangrijk ijkpunt.
Veelgestelde vragen
Wat is een goud-ETF?
Een goud-ETF is een beursgenoteerd fonds dat fysiek goud aanhoudt en daar verhandelbare aandelen op uitgeeft. Beleggers krijgen zo blootstelling aan de goudprijs zonder zelf metaal op te slaan, maar bezitten het goud niet rechtstreeks.
Waarom lopen ETF-stromen achter op de prijs?
Veel ETF-beleggers stappen pas in als een trend zichtbaar is en verkopen na een daling. Termijnhandelaren en centrale banken reageren sneller of juist helemaal niet op koersbewegingen, waardoor de prijs vaak eerder beweegt dan de ETF-posities.
Zegt een groeiende ETF-positie dat de prijs gaat stijgen?
Nee. Instroom ondersteunt de vraag, maar is geen voorspeller. Begin 2026 keerde de instroom om zodra de prijs daalde. Het is een van de vele factoren naast rente, dollar, geopolitiek en centrale-bankaankopen.
Geraadpleegde bronnen
- Kitco: Gold and silver see renewed ETF demand, but investor sentiment still lags price action, Heraeus (31 augustus 2026)
- Kitco: Gold price slips as oil spike, Fed-hike odds hit risk appetite, PM Report (31 augustus 2026)
- Yahoo Finance: Gold prices today, Monday, August 31, 2026 (31 augustus 2026)
- ECB: Euro reference exchange rate US dollar (28 augustus 2026)
Lees ook hoe centrale banken in het tweede kwartaal recordhoeveelheden goud kochten en waarom zilver in augustus 17 procent steeg. Wilt u zelf fysiek metaal bezitten in plaats van een fonds? Bekijk onze goudbaren en beleggingsmunten, of lees de gids goud veilig opslaan.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
