Westerse beleggers verkopen goud-ETF's, centrale banken kopen record
De goudmarkt laat dit jaar een opvallende tweedeling zien. Westerse beleggers haalden in het tweede kwartaal per saldo 45 ton goud uit ETF's, terwijl centrale banken in datzelfde kwartaal 289 ton kochten, het hoogste tempo ooit voor een tweede kwartaal. Wat zit er achter deze tegengestelde bewegingen en wat betekent het voor de goudprijs?
- Wereldwijde goud-ETF's noteerden in het tweede kwartaal 45 ton netto uitstroom, volledig afkomstig uit Noord-Amerikaanse fondsen.
- Centrale banken kochten in hetzelfde kwartaal 289 ton goud, 62 procent meer dan een jaar eerder en het snelste tempo ooit gemeten voor een tweede kwartaal.
- Daarmee kochten centrale banken ruim zes keer zoveel goud als er uit ETF's wegstroomde.
- De totale goudvraag bleef in het tweede kwartaal met 1.269 ton vrijwel gelijk aan een jaar eerder; over het eerste halfjaar steeg de vraag 2 procent tot 2.522 ton.
- De vraag naar baren en munten bleef met 307 ton stabiel, terwijl de sieradenvraag met 17 procent daalde.
Twee gezichten van dezelfde markt
De cijfers komen uit de kwartaalrapportage Gold Demand Trends van de World Gold Council, die eind juli verscheen en door onder meer ING werd geanalyseerd. De totale wereldwijde goudvraag kwam in het tweede kwartaal uit op 1.269 ton, vrijwel gelijk aan dezelfde periode vorig jaar. Over het volledige eerste halfjaar steeg de vraag met 2 procent tot 2.522 ton.
Achter dat stabiele totaalcijfer gaan twee tegengestelde bewegingen schuil. Aan de ene kant staan westerse beleggers die goudposities in beursgenoteerde fondsen afbouwen. Aan de andere kant staan centrale banken die hun reserves in het hoogste tempo ooit voor een tweede kwartaal uitbreiden. Beide groepen kijken naar dezelfde markt, maar handelen vanuit een heel verschillende horizon.
Centrale banken kopen in recordtempo
Centrale banken kochten in het tweede kwartaal samen 289 ton goud, een stijging van 62 procent ten opzichte van een jaar eerder. Analisten van de World Gold Council omschrijven dit als het snelste tempo dat ooit voor een tweede kwartaal is gemeten. De aankopen volgen op een opvallend zwak eerste kwartaal: dat werd achteraf fors neerwaarts bijgesteld tot 57 ton, het laagste eerstekwartaalcijfer in ruim tien jaar. ING tekent daarbij aan dat de totale aankopen door centrale banken in 2026 waarschijnlijk lager uitvallen dan in 2025.
De onderliggende trend blijft niettemin sterk. Uit de jaarlijkse enquête van de World Gold Council blijkt dat 45 procent van de ondervraagde centrale banken van plan is de eigen goudreserves verder uit te breiden, terwijl 89 procent verwacht dat de wereldwijde goudreserves blijven groeien. Waarom centrale banken structureel goud opbouwen, beschreven we eerder in ons artikel over het recordtempo van centralebankaankopen.
Waarom westerse beleggers juist verkopen
Tegenover die officiële vraag staat de uitstroom uit goud-ETF's, beursgenoteerde fondsen waarmee vooral westerse particulieren en institutionele partijen in goud beleggen. In het tweede kwartaal stroomde er wereldwijd per saldo 45 ton uit deze fondsen, volgens de World Gold Council volledig toe te schrijven aan Noord-Amerikaanse fondsen. Die Noord-Amerikaanse ETF's verloren in het hele eerste halfjaar 61 ton, hun zwakste eerste halfjaar sinds 2013.
ING wijst als verklaring naar de gestegen inflatie- en renteverwachtingen in de Verenigde Staten en de sterkere dollar in die periode. Amerikaanse beleggers stelden hun rente- en inflatieverwachtingen naar boven bij, en een hogere rente maakt goud, dat zelf geen rente uitkeert, relatief minder aantrekkelijk. Hoe rente en dollar op de goudprijs inwerken, leest u in dit achtergrondartikel.
Fysieke vraag houdt stand
Buiten de financiële markten bleef de fysieke vraag opvallend robuust. Wereldwijd kochten particulieren in het tweede kwartaal 307 ton aan baren en munten, vrijwel evenveel als een jaar eerder. De sieradenvraag had wel te lijden onder de hoge prijzen: die daalde met 17 procent op jaarbasis tot 278 ton, het laagste niveau sinds de coronapandemie.
Opgeteld ontstaat zo een markt waarin centrale banken in het tweede kwartaal ruim zes keer zoveel goud kochten als er uit ETF's wegstroomde. De verkoopdruk van westerse beleggers werd daardoor ruimschoots opgevangen, wat mede verklaart waarom de goudprijs ondanks de ETF-uitstroom op een hoog niveau is gebleven.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
De tweedeling tussen westerse beleggers en centrale banken kan verschillende kanten op bewegen. Dit zijn scenario's, geen voorspellingen.
- Als de Amerikaanse renteverwachting verder daalt, kan de westerse ETF-uitstroom omslaan in instroom bovenop de bestaande centralebankvraag.
- Bijna de helft van de centrale banken wil de goudreserves verder uitbreiden, wat duidt op aanhoudende structurele vraag.
- De stabiele vraag naar baren en munten toont dat particulieren wereldwijd ook op hoge prijsniveaus blijven kopen.
- ING verwacht dat centrale banken in heel 2026 minder goud kopen dan in 2025, waardoor een belangrijke pijler iets aan kracht kan verliezen.
- Als de Amerikaanse inflatie oploopt en de Fed alsnog verhoogt, kan de druk op goud-ETF's aanhouden of toenemen.
- De fors gedaalde sieradenvraag laat zien dat hoge prijzen een deel van de fysieke vraag afremmen.
Wat betekent dit voor u?
Voor Nederlandse particulieren is vooral relevant dat de fysieke goudmarkt diep en liquide blijft: de wereldwijde vraag naar baren en munten hield ook in het tweede kwartaal stand. Wie zelf fysiek goud aanhoudt, zit daarmee in hetzelfde segment als de kopers die de markt dit jaar dragen. De les van de ETF-cijfers is vooral dat de goudprijs op korte termijn gevoelig blijft voor de Amerikaanse rente: draait die verwachting, dan kan dat de prijs beide kanten op bewegen. Met een goudprijs rond 121 euro per gram loont het om aankopen te spreiden en niet van één instapmoment afhankelijk te zijn.
Conclusie
De goudmarkt wordt in 2026 gedragen door centrale banken en fysieke kopers, terwijl westerse ETF-beleggers per saldo verkopen. In het tweede kwartaal kochten centrale banken met 289 ton ruim zes keer zoveel als de 45 ton die uit ETF's wegstroomde.
Die verhouding verklaart de veerkracht van de goudprijs, maar maakt de markt ook gevoelig voor draaiende renteverwachtingen in de VS. Zowel een terugkeer van westerse ETF-instroom als een verdere afkoeling van de centralebankvraag behoort tot de mogelijkheden; het rapport over het derde kwartaal zal laten zien welke kracht overheerst.
Geraadpleegde bronnen
- FXStreet — Gold: Central bank buying offsets ETF outflows, ING (31 juli 2026)
- Crux Investor — Western ETF Selling Masks Record Central Bank Gold Buying (4 augustus 2026)
- World Gold Council — Gold Demand Trends (Q2 2026)
Bekijk ons aanbod beleggingsmunten en goudbaren, of volg de actuele goudprijs. Benieuwd wat analisten verwachten? Lees dan wat de grote banken zeggen over de goudprijs.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
