Fed-studie betwist dat goud Amerikaanse staatsobligaties heeft ingehaald
Goud zou Amerikaanse staatsobligaties hebben ingehaald als belangrijkste reserve-activum van de wereld. Die veelbesproken claim wordt nu betwist door de Federal Reserve zelf. In een analyse van 3 september stelt Fed-econoom Colin Weiss dat de vergelijking vooral op prijsstijging berust, niet op daadwerkelijke aankopen. Tegelijk blijven centrale banken in recordtempo goud kopen.
- Eind 2025 waren alle goudreserves wereldwijd circa 5,1 biljoen dollar waard, tegenover 3,9 biljoen dollar aan Amerikaanse staatsobligaties in buitenlandse handen.
- Volgens de Fed komt dat verschil vooral door de gestegen goudprijs, niet door massale aankopen van centrale banken.
- Zonder de Amerikaanse goudvoorraad meegerekend stonden staatsobligaties in juni 2026 weer circa 1 biljoen dollar boven de goudreserves van andere landen.
- Toch kochten centrale banken in het tweede kwartaal van 2026 een record van 288,9 ton goud, 62 procent meer dan een jaar eerder.
- 45 procent van de centrale banken wil de goudreserves de komende twaalf maanden verder verhogen.
Waar de discussie over gaat
Het was een van de meest geciteerde statistieken van de afgelopen periode: de marktwaarde van alle goudreserves van centrale banken zou die van Amerikaanse staatsobligaties in buitenlandse handen zijn gepasseerd. Eind 2025 stonden de wereldwijde goudreserves op circa 5,1 biljoen dollar, tegenover ongeveer 3,9 biljoen dollar aan Treasuries die buitenlandse partijen aanhouden. Voor veel goudbeleggers gold dit als symbolisch bewijs dat de wereld afscheid neemt van de dollar en terugkeert naar goud.
De Federal Reserve mengt zich nu nadrukkelijk in dat debat. In een zogeheten FEDS Note van 3 september 2026 betoogt econoom Colin Weiss dat de conclusie te kort door de bocht is. De vergelijking zou een vertekend beeld geven van wat centrale banken daadwerkelijk doen.
De drie argumenten van de Fed
Het eerste argument draait om waarderingseffecten. De sterke stijging van de marktwaarde van goudreserves komt volgens Weiss vooral door de fors gestegen goudprijs, die op zijn beurt vooral werd gedreven door vraag van private beleggers, onder meer via goud-ETF's. De aankopen van centrale banken alleen zouden volgens de analyse niet genoeg zijn geweest om de prijs zo hard op te stuwen. De goudberg werd dus vooral meer waard; hij groeide in tonnen veel bescheidener.
Het tweede argument gaat over de Verenigde Staten zelf. De VS bezit circa 22 procent van alle goudreserves ter wereld, maar kan zijn eigen staatsobligaties uiteraard niet als buitenlandse reserve aanhouden. Wie de Amerikaanse goudvoorraad buiten de vergelijking laat, ziet een ander beeld: in juni 2026 lagen de buitenlandse Treasury-posities weer ongeveer 1 biljoen dollar boven de goudreserves van alle andere landen samen, ondanks de verder gestegen goudprijs.
Het derde argument betreft de herkomst van de goudvoorraden. Ruim de helft van het goud bij de vijf grootste houders stamt nog uit de periode van vóór 1971, toen goud onder het Bretton Woods-stelsel de basis van het geldsysteem vormde. De meeste Treasury-posities zijn juist ná 2000 opgebouwd. Landen die vandaag actief kiezen tussen beide, kochten volgens de Fed tussen 2022 en begin 2026 per saldo nog altijd voor bijna 200 miljard dollar aan Amerikaanse staatsobligaties bij.
Wat er tegenover staat
Tegelijk is de trend bij centrale banken onmiskenbaar. Volgens de World Gold Council kochten centrale banken in het tweede kwartaal van 2026 samen 288,9 ton goud, een stijging van 62 procent ten opzichte van de 177,9 ton in hetzelfde kwartaal van 2025 en het hoogste tweede kwartaal in de meetreeks. Dat gebeurde bovendien in een kwartaal waarin de goudprijs zijn sterkste daling sinds 2013 doormaakte; de dip werd dus aangegrepen om bij te kopen.
De Chinese centrale bank verlengde in juli haar aankoopreeks tot 21 maanden op rij, met circa 20 ton extra in die maand. En in het jaarlijkse reserveonderzoek van de World Gold Council gaf 45 procent van de ondervraagde centrale banken aan de goudreserves de komende twaalf maanden verder te willen verhogen. Wie het bredere verhaal achter deze trend wil begrijpen, leest ons achtergrondartikel over centrale banken die goud kopen in recordtempo.
Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?
- De feitelijke aankopen blijven historisch hoog: 288,9 ton in een kwartaal is een record voor een tweede kwartaal.
- Bijna de helft van de centrale banken wil de goudreserves verder uitbreiden, wat structurele vraag onder de markt legt.
- Dat de Fed het nodig vindt de rol van goud te relativeren, zien sommige analisten juist als teken van hoe belangrijk het thema is geworden.
- Zorgen over de Amerikaanse staatsschuld en hoge obligatierentes houden de zoektocht naar alternatieven voor de dollar levend.
- Als de recente goudrally vooral op private ETF-vraag rust, zoals de Fed stelt, kan die vraag bij hogere rentes ook weer wegebben.
- Landen die actief reserves opbouwen, kochten per saldo nog altijd Amerikaanse staatsobligaties bij; van een massale dollarvlucht is in de data geen sprake.
- Een renteverhoging door de Fed op 16 september kan Treasuries als renderende reserve juist aantrekkelijker maken.
Dit zijn scenario's, geen voorspellingen. De cijfers laten zien dat beide verhalen een kern van waarheid bevatten.
Wat betekent dit voor u?
Voor Nederlandse goudkopers is deze discussie meer dan een academisch twistpunt. De structurele vraag van centrale banken wordt vaak genoemd als een van de belangrijkste fundamenten onder de goudprijs op lange termijn. De Fed-analyse nuanceert het tempo van die verschuiving, maar weerspreekt de trend zelf niet: centrale banken kopen al jaren per saldo goud bij en de bereidheid om dat te blijven doen is breed.
Voor particulieren geldt bovendien een ander motief dan voor centrale banken. Waar het bij landen om reservepolitiek gaat, draait het bij huishoudens om spreiding en om bescherming van koopkracht. Wie daarover meer wil weten, vindt in onze kennisbank een beginnersgids over beleggen in goud. De actuele prijsontwikkeling volgt u via onze goudprijspagina.
Conclusie
De Federal Reserve zet vraagtekens bij het beeld dat goud de Amerikaanse staatsobligatie heeft onttroond als favoriet reserve-activum: de stijging zit volgens de studie vooral in de prijs, niet in de tonnen, en zonder de Amerikaanse goudvoorraad staan Treasuries nog altijd ruim voor. Tegelijk tonen de aankoopcijfers van de World Gold Council dat centrale banken hun goudreserves in recordtempo blijven uitbreiden. De symbolische strijd tussen goud en de dollar is daarmee nog niet beslist, maar dat goud terug is op de agenda van reservebeheerders staat buiten kijf.
Geraadpleegde bronnen
- Federal Reserve, Why gold didn't actually overtake Treasury securities as the world's favorite reserve asset (3 september 2026)
- Crux Investor, Central bank gold buying holds through Fed rate uncertainty (september 2026)
- Yahoo Finance, Gold overtakes US Treasuries as top global reserve asset
- World Gold Council, Goldhub blog september 2026
Overweegt u zelf fysiek goud? Bekijk ons aanbod goudbaren en beleggingsmunten, zoals de bekende Krugerrand. De actuele koers vindt u op onze pagina met de actuele goudprijs.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
