Russisch begrotingstekort loopt op ondanks hogere olie-inkomsten

Het Russische begrotingstekort is in de eerste zeven maanden van 2026 opgelopen tot omgerekend 78,3 miljard dollar, ofwel 2,8 procent van het bbp. Dat gebeurt terwijl de olie-inkomsten juist op het hoogste niveau in ruim een jaar liggen. De oorlogseconomie geeft dus zelfs met dure olie geen sluitende begroting, en dat houdt de geopolitieke spanning die de goudmarkt al maanden kleurt in stand.

Leestijd: ± 5 minuten · Laatst bijgewerkt: 16 augustus 2026

Meer olie-inkomsten, toch een groter gat

Op het eerste gezicht draait de Russische oorlogskas deze zomer goed. De spanningen rond Iran en de Straat van Hormuz stuwden de olieprijs dit jaar omhoog, en Rusland profiteert daarvan mee. In juli haalde Moskou 934 miljard roebel aan olie- en gasinkomsten binnen en bereikten de staatsinkomsten uit olie het hoogste niveau in 15 maanden, zo becijferde persbureau Bloomberg. Hoe die oliemarkt onder druk kwam te staan, beschreven wij eerder in ons artikel over de Straat van Hormuz, olie en goud.

Toch werd het begrotingsgat in dezelfde maand 724 miljard roebel groter. Over de eerste zeven maanden van 2026 staat de teller volgens het Russische ministerie van Financiën op 6.455 miljard roebel, omgerekend circa 78,3 miljard dollar en 2,8 procent van het bruto binnenlands product. Ter vergelijking: voor heel 2026 was oorspronkelijk een tekort van 1,6 procent van het bbp begroot. Dat doel lijkt onhaalbaar en wordt naar verwachting opwaarts bijgesteld. Het ministerie zelf tekent daarbij aan dat het hoge tekort vooral komt doordat uitgaven eerder in het jaar naar voren zijn gehaald.

Waarom de uitgaven sneller stijgen dan de inkomsten

De verklaring zit vooral aan de uitgavenkant. De totale overheidsuitgaven bedroegen in de eerste zeven maanden 28,6 biljoen roebel en lagen in juli 6 procent hoger dan een jaar eerder. Vooral de overheidsinkoop, waar veel defensieorders onder vallen, explodeerde: die steeg met 39 procent tot 8,4 biljoen roebel, waarmee ruim 80 procent van het volledige jaarbudget er al in augustus doorheen is. De paradox is duidelijk: Rusland verdient meer aan olie dan in ruim een jaar, maar de uitgaven stijgen nog sneller.

Daar komt bij dat de inkomsten eerder dit jaar juist tegenvielen. De Russische Rekenkamer wees erop dat de begroting rekende op een Urals-olieprijs van 59 dollar per vat en een wisselkoers van 92 roebel per dollar, terwijl het eerste kwartaal uitkwam op 54,20 dollar per vat en een veel sterkere roebel van 78,2 per dollar. Een sterke roebel drukt de roebelopbrengst van elke verdiende oliedollar. Denktanks wijzen er bovendien op dat de liquide reserves in het nationale welvaartsfonds de afgelopen jaren grotendeels zijn opgesoupeerd, waardoor er minder buffer is om tekorten op te vangen.

De route naar de goudmarkt

Waarom is dit relevant voor goudbeleggers? De koppeling loopt via drie kanalen. Ten eerste de duur van het conflict: een overheid die haar oorlogsuitgaven zelfs met dure olie niet gedekt krijgt, staat voor lastige keuzes tussen bezuinigen en extra lenen. Zolang dat proces voortduurt, blijft de geopolitieke onzekerheid die beleggers richting veilige havens duwt bestaan. Historisch gezien is die onzekerheid een van de dragers onder de goudvraag, zoals wij ook beschreven in onze analyse van de drijvende krachten achter de goudrally.

Ten tweede de oliemarkt zelf. Rusland heeft er belang bij dat de olieprijs hoog blijft, terwijl het Westen met sancties de Russische energie-inkomsten probeert te beperken. Elke escalatie in dat spel, van aanvallen op energie-infrastructuur tot nieuwe sanctiepakketten, kan doorwerken in de olieprijs en daarmee in de inflatieverwachtingen, een klassiek goudthema. Ten derde de rol van centrale banken: veel opkomende landen kopen al jaren goud om minder afhankelijk te zijn van de dollar, een trend die door dit soort begrotings- en sanctierisico's eerder wordt versterkt dan afgeremd. Meer daarover leest u in ons artikel over westerse verkopen tegenover kopende centrale banken.

Wat kan dit betekenen voor de goudprijs?

Beide richtingen zijn scenario's, geen voorspellingen. De begrotingscijfers zelf zeggen niets over het tempo waarin dit thema de markt bereikt.

Wat betekent dit voor u?

Voor Nederlandse goudkopers illustreert dit nieuws vooral waarom de geopolitieke risicopremie in de goudprijs niet zomaar verdwijnt. De oorlog in Oekraïne en de spanningen rond Iran zijn geen kortstondige nieuwsitems maar structurele processen met een financiële klok die doortikt. Wie goud aanhoudt als verzekering tegen precies dit soort onzekerheid, ziet in deze cijfers de bevestiging dat die onzekerheid voorlopig aanhoudt. Tegelijk geldt: koop nooit op basis van één nieuwsfeit en spreid aankopen in de tijd. Voor wie start is onze kennisbankgids beleggen in goud voor beginners een goed vertrekpunt.

Conclusie

Rusland verdient dankzij de dure olie meer aan zijn energie-export dan in ruim een jaar, maar geeft het geld sneller uit dan het binnenkomt. Het tekort van 78,3 miljard dollar in zeven maanden laat zien hoe duur de oorlogseconomie is geworden. Voor de goudmarkt betekent dit vooral dat een van de grote onzekerheden van dit moment, de combinatie van oorlog, sancties en energie, nog niet aan het oplossen is. Goudbeleggers hoeven er niet op te handelen, maar begrijpen de achtergrond van de aanhoudende veilige-havenvraag zo wel beter.

Geraadpleegde bronnen

• Bloomberg — Russia budget gap spikes despite oil windfall driven by Iran war (11 augustus 2026)
• RIA Novosti via Nampa — Russia's budget deficit in January-July amounts to $78.3bln, Finance Ministry (11 augustus 2026)
• NV — Russia faces $29 billion budget deficit as oil revenues and tax collections plunge (juni 2026)
• Free Russia Foundation — Russia's budget crisis, explained (2026)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen in edelmetalen kent risico's. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.